Wat probeert je lichaam je te vertellen?

Je lichaam is meer dan alleen het vervoersmiddel in dit leven. Het is een instrument, een raadgever en een bron van informatie. De hele dag door geeft het signalen af waar je iets mee kan. Toch hebben de meesten van ons nooit geleerd om daarnaar te luisteren.

Zonde, want juist in je lichaam ligt ontzettend veel informatie opgeslagen. Als je de tijd neemt om stil te staan bij wat je voelt, zul je merken hoeveel je lichaam eigenlijk met je communiceert. Niet omdat het letterlijk tegen je praat, maar omdat spanning, ontspanning, emoties en fysieke sensaties vaak iets vertellen over wat er vanbinnen speelt.

Waarom we het contact met ons lichaam verliezen

We leven tegenwoordig vooral vanuit ons hoofd. Onze dagen zijn gevuld met werk, afspraken, to-do lijstjes en prikkels. Daarnaast zijn er eindeloos veel manieren om onze aandacht naar buiten te richten. Denk aan televisie, je telefoon of urenlang scrollen op social media.

Misschien herken je het wel. Je hebt een avond op de bank gezeten met je telefoon in je hand en merkt pas wanneer je opstaat dat je arm slaapt, je nek stijf is of je rug pijn doet. Je lichaam gaf al die tijd signalen af, maar je aandacht was ergens anders.

Dat geldt niet alleen voor fysieke signalen. Ook emoties laten zich vaak eerst voelen in je lichaam. Een knoop in je maag, een brok in je keel, druk op je borst of gespannen schouders zijn allemaal manieren waarop je lichaam kan aangeven dat er iets aandacht vraagt.

Veel mensen kiezen er onbewust voor om vooral vanuit hun hoofd te leven omdat voelen spannend kan zijn. Wanneer er veel verdriet, angst, boosheid of spanning aanwezig is, voelt denken en doen soms veiliger dan stilstaan bij wat er in je lichaam gebeurt. Je blijft bezig, lost problemen op en gaat door. Dit een manier van je systeem om je proberen te beschermen tegen deze moeilijke emoties.

De balans tussen doen en zijn

Tijdens een stilte-retreat van vier dagen was de uiteindelijke boodschap:

"De mens heeft een balans nodig tussen doen en zijn. Leven in het uiterste van 1 van deze 2 put ons uit. Het doen spreekt voor de geest en het zijn spreekt voor de ziel.”

Dit is me bijgebleven omdat ik me besefte dat ik eigenlijk altijd bezig ben, en nooit de tijd neem om even te zijn. We zijn vaak ontzettend goed geworden in doen. We werken, zorgen, plannen, regelen en zijn continu bezig. Maar juist de momenten waarop we niets hoeven, waarin we alleen maar aanwezig zijn, worden steeds schaarser. Terwijl juist in die stilte je lichaam de ruimte krijgt om te laten zien wat er speelt.

Als je de stilte opzoekt zal het waarschijnlijk niet zo zijn dat je direct allerlei grote inzichten krijgt. Vaak begint het simpelweg met opmerken wat je voelt. Misschien merk je dat je schouders altijd gespannen zijn. Dat je adem hoog zit. Of dat er steeds een knoop in je buik aanwezig is. Dit zijn signalen die nieuwsgierigheid verdienen.

Je zal niet direct een antwoord hebben

Wanneer je weer contact probeert te maken met je lichaam, kan dat best overweldigend zijn. Zeker als je lange tijd gewend bent geweest om gevoelens weg te drukken of vooral bezig te zijn met denken.

Verwacht daarom niet van jezelf dat je meteen begrijpt wat iedere spanning betekent. Zie het als het leren kennen van een nieuwe taal. Hoe vaker je luistert, hoe beter je de signalen leert herkennen.

Het doel is niet om spanning zo snel mogelijk weg te krijgen, maar om er eerst nieuwsgierig naar te worden.

Een eenvoudige oefening om meer contact te maken met je lichaam

Zoek een rustige plek waar je de komende tien tot vijftien minuten niet gestoord wordt.

Ga comfortabel zitten met een rechte rug. Ondersteun eventueel je benen of billen met een kussen zodat je ontspannen kunt blijven zitten.

Sluit je ogen en haal een paar keer rustig diep adem door je neus. Adem langzaam uit door je mond en laat met iedere uitademing wat spanning los.

Breng vervolgens je aandacht langzaam naar je lichaam. Scan rustig van je hoofd naar je voeten en merk op wat je voelt. Misschien voel je warmte, kou, tintelingen, druk, spanning of juist helemaal niets. Alles is goed.

Wanneer je een plek opmerkt waar spanning zit, blijf daar dan met je aandacht.

Stel jezelf vervolgens de volgende vragen:

• Waar voel ik deze spanning precies?

• Hoe groot voelt deze spanning?

• Als deze spanning een kleur of vorm zou hebben, hoe zou die eruitzien?

• Welke emotie past het beste bij wat ik nu voel?

• Wat gebeurt er als ik deze spanning niet probeer weg te halen, maar er gewoon even bij blijf?

Blijf een paar minuten met je aandacht bij deze plek zonder iets te willen veranderen. Misschien verandert de spanning vanzelf. Misschien ook niet. Beide zijn helemaal oké.

Soms merk je dat er emoties opkomen. Dat kan verdriet zijn, frustratie, angst of juist opluchting. Laat dat er zijn zonder het te analyseren. Je hoeft niets op te lossen. Alleen aanwezig zijn is voldoende.

Opnieuw leren luisteren

Sommige mensen merken dat bepaalde emoties zich vaker op specifieke plekken in hun lichaam laten voelen. Zo ervaren mensen bijvoorbeeld verdriet regelmatig als een brok in de keel, angst als spanning op de borst of stress als gespannen schouders.

Dit zijn geen vaste regels of diagnose. Zie het vooral als een uitnodiging om nieuwsgierig te onderzoeken wat jouw lichaam je probeert te vertellen.

Uiteindelijk gaat het er niet om dat je ieder signaal direct kunt verklaren. Het gaat erom dat je weer leert luisteren. Je lichaam is namelijk niet tegen je aan het werken. Het probeert je iets duidelijk te maken. En hoe vaker je bereid bent om even stil te staan en te luisteren, hoe beter je jezelf leert begrijpen.